سنجش و پهنه بندی راهبردی پدافند غیرعامل در بافت تاریخی شهری (مطالعه موردی شهر دزفول)

نوع مقاله: مقالات مستقل پژوهشی

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری، دانشگاه صنعتی جندی‌شاپور دزفول

2 کارشناس ارشد معماری، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

3 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه صنعتی جندی شاپور دزفول

10.22080/usfs.2020.16872.1841

چکیده

ﺑﺎﻓﺖ ﻗﺪﻳﻢ ﺷﻬﺮﻫﺎ ﻳﮑﻲ ﺍﺯ ﻣﺴﺎﺋﻞ ﻣﻬﻢ ﺩﺭ ﺑﺮﻧﺎﻣﻪﺭﻳﺰﻱ ﺷﻬﺮﻱ ﻣﻲﺑﺎﺷﺪ ﮐﻪ برای فراهم نمودن امنیت و کاهش بحران در آن، نیاز به رعایت اصول پدافند غیرعامل دارد. بافت­های قدیم ا شهر دزفول، به دلیل قرار گرفتن در استان مرزی اهمیت بسیاری پیدا می­کند و در طول دفاع مقدس آسیب­ زیادی دیده است. هدف اصلی پژوهش یافتن راهکارهای بهسازی بافت قدیم شهر بر اساس اصول ﭘﺪﺍﻓﻨﺪ ﻏﻴﺮﻋﺎﻣﻞ بوده است پژوهش حاضر با رویکرد توسعه­ای – کاربری و ترکیبی از روش­های تحقیق (توصیفی و تحلیلی) استفاده گردیده است. بدین صورت که معیارهای مورد نظر و تاثیر گذار با بهره گیری از پیشینه تحقیق استخراج و مطابق منطقه مورد مطالعه بومی سازی شد و در ادامه با استفاده از نرم­افزار ArcGISو Expert Choice و استفاده از تلفیق تکنیک SWOT وAHP به پهنه بندی میزان آسیب­پذیری در بافت فرسوده­ی دزفول و ارائه­ی راهبردهایی متناسب با اصول پدافند غیرعامل پرداخته شده است. نتایج تحقیق نشان داد که محله های رودبند، قلعه، چولیان، کلانتریان، مجدیان و علی مالک نسبت به محله­های دیگر در معرض آسیب­پذیری بیشتری قرار دارند و همچنین راهبردهای تدافعی از سایر راهبردها از اهمیت بیشتری برخوردار هستند. از طرف دیگر میانگین آسیب پذیری در بافت شهری دزفول برابر 05/0 درصد بوده است. لذا راهبردهای که وزن آن­ها از بیشتر از میانگین است شامل ده مورد می­باشند که از مهمترین آن­ها می­توان به مکان­یابی کاربری­های حساس با وزن 082/0 و ﺑﻬﺴﺎزی ﺷﺒﮑﻪﻫﺎی زﯾﺮﺳﺎﺧﺘﯽ با وزن 081/0 اشاره نمود و مابقی راهبردها دارای ارزش وزنی کمتری می­باشند که دو راهبرد ﺣﻔﻆ وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی ﻣﻄﻠﻮب شاخص ساختمان­ها با وزن 017/0 و بهره­گیری از وﯾﮋﮔﯽﻫﺎی ﻣﻄﻠﻮب منطقه برای کاهش بحران با وزن 018/0 کمترین وزن­دهی را کسب نموده­اند.

کلیدواژه‌ها