واکاوی پیشران‌های کلیدی مؤثر بر بازآفرینی محلات ناکارآمد شهری با تأکید بر تأمین مسکن مطالعة موردی: منطقة 12 کلان‌شهر تهران

نوع مقاله : علمی- پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

2 دانشیار گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

3 استاد گروه شهرسازی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران

10.22080/usfs.2020.17869.1909

چکیده

از آنجا که محلات قدیمی هویت فرهنگی و تاریخی شهرها محسوب می‌شوند و تخریب و نابودی آنها تیشه‌ای بر ریشة هویت ساکنان است، ضرورت رسیدگی به این بافت‌ها و بازآفرینی آنها احساس می‌شود. البته موضوع محلات فرسوده و ناکارآمد شهری و بازآفرینی این محلات موضوعی پیچیده و چندبعدی است؛ لذا بایستی هرگونه مسائل و موضوعات درارتباط با بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری به‌صورت نگاه چندبعدی و ترکیبی از عوامل مختلف مورد سنجش و ارزیابی قرار گیرد. در این زمینه، یکی از اهدافی که در بازآفرینی محلات فرسوده به آن توجه ویژه شده است، تأمین مسکن مناسب برای ساکنان این محلات است. بدین‌منظور در این پژوهش سعی شد که به‌صورت سیستمی و نظام‌مند پیشران‌های کلیدی مؤثر بر بازآفرینی با تأکید بر تأمین مسکن در محلات فرسودة منطقة 12 کلان‌شهر تهران شناسایی و تحلیل شوند. منطقة 12 بخش اصلی مرکز تاریخی شهر تهران را شامل می‌شود. این محدوده که در گذشته‌ای نه‌چندان دور، از مراکز مهم و پویای این شهر محسوب می‌شد، اکنون نشانه‌های فرسودگی شهری را در خود آشکار ساخته است. بنابراین در این پژوهش، ابتدا با تکنیک پویش محیطی و دلفی، 49 عامل اولیه در شش حوزة مختلف اقتصادی و مالی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی، کالبدی- زیست‌محیطی، سیاستی، قانونی و حقوقی، مدیریتی، ساختاری و اجرایی و تجربی و زیباشناختی استخراج و سپس با استفاده از روش دلفی مدیران، ماتریس اثرات متقاطع مؤلفه‌ها تشکیل شده است. در مرحلة بعدی، ازطریق نرم‌افزار میک‌مک نسبت به تحلیل ماتریس اقدام شده است. نتایج حاصل از پراکندگی متغیرها در محور تأثیرگذاری و تأثیرپذیری عوامل در نرم‌افزار میک‌مک، حاکی از ناپایداری سیستم در بازآفرینی محدودة مورد مطالعه است و بر همین اساس پنج دسته متغیر مورد شناسایی قرار گرفت. درنهایت، با توجه به امتیاز بالای اثرگذاری مستقیم و غیرمستقیم عوامل، پانزده عامل اصلی به‌عنوان پیشران‌های کلیدی در آیندة بازآفرینی منطقه با تأکید بر تأمین مسکن مورد شناسایی قرار گرفتند. از بین پیشران‌های مورد بررسی نیز، متغیرهای بخش اقتصادی و مالی بیشترین تأثیر را بر تأمین مسکن در زمینة بازآفرینی محلات منطقة مورد مطالعه و عوامل تجربی و زیباشناختی درجة تأثیرگذاری را به خود اختصاص دادند.
 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

An analysis of key factors affecting the recreation of dysfunctional neighborhoods with emphasis on Housing providing

نویسندگان [English]

  • Mohammad Jahed Ghadami 1
  • Ali Reza Andalib 2
  • Hamid Majedi 3
1 Phd Student of Uurban Planing, Urban Planning Group, Civil, Art and Architecture College, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
2 Phd in UrbanPlaning, Associate professor of Urban Planning Group, Civil, Art and Architecture Ccollege, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
3 Phd in UrbanPlaning, Associate Professor of Urban Planning Group, Civil, Art and Architecture Ccollege, Science and Research Branch, Islamic Azad University, Tehran, Iran
چکیده [English]

The issue of worn-out and inefficient urban areas and recreation of these neighborhoods is a complex and multidimensional issue, so any issues related to recreational urban texture regeneration should be assessed and evaluated in a multidimensional way and a combination of different factors. In this regard, one of the goals that has been paid special attention to the regeneration of worn out neighborhoods is to provide suitable housing for the residents of these neighborhoods.In this study, key proponents of effective regeneration with an emphasis on providing housing in the worn-out neighborhoods of 12 metropolitan areas of Tehran have been systematically identified and analyzed.In this research, we extract 49 primary factors in six different economic and financial, political, social and cultural, physical, environmental, political, legal, legal, managerial, structural and executive and empirical and aesthetic sciences using Delphi and Delphi techniques. Then, using the Delphi method of managers, the cross-effects matrix of the components is formed. In the next step, the matrix analysis was performed through Micmac software. The results of the dispersion of variables in the influence axis and the factor effectiveness in theMicmac software indicate the instability of the system in recreating the case study area. Accordingly, five variable categories were identified. Finally, given the high score of direct and indirect impacts of the factors, fifteen key factors were identified as key drivers in the future recreation of the area with emphasis on housing provision.Among the factors considered, the variables of economic and financial sector had the greatest impact on housing provision in order to recreate the neighborhoods of the study area and the empirical and aesthetic factors had the least impact

کلیدواژه‌ها [English]

  • Key proportions
  • recreation
  • worn-out neighborhoods
  • Housing provition
  • District 12 of Tehran